روش های کوک کردن گیتار

استفاده از تیونر (Tuner)
به هنرجویان سطح مبتدی توصیه می شود که از این روش استفاده کنند، به دلیل اینکه روش دوم احتیاج به گوش موسیقیایی بهتری دارد. نوازندگان در سطح حرفه ای هم به دلیل دقیق بودن کوک گیتار از تیونر خصوصاً در کنسرت ها و ضبط آهنگ در استودیو استفاده می کنند.

کار با مترونوم هم احتیاج به آشنایی ابتدایی موسیقی دارد:
1- آشنایی با نت ها
2-آشنایی با فواصل بین نت ها
3- آشنایی با اسم سیم ها به صورت آزاد
4-آشنایی با نحوه کار کردن با تیونر، که البتّه بسیار ساده است.

در اینجا به نام سیم های آزاد بسنده می کنیم. به ترتیب سیم های گیتار را از پایین به بالا می شمارند:
سیم 1: نت می E
سیم 2: نت سی B
سیم 3: نت سل G
سیم 4: نت ر D
سیم 5: نت لا A
سیم 6 نت می E

* تیونر باید روی A4=440 hz تنظیم شده باشد*

روش ساده کوک کردن گیتار
در این روش که از سیم ششم شروع می شود، در شکل زیر خلاصه می شود. نقطه ها نشان می دهند که سیم ها در کدام فرت ها یا پرده ها باید گرفته شوند تا به سیم آن ها بتوانیم سیم های آزاد را که زیر آن ها هستند کوک کنیم.

وقتی که سیم ششم در فرت پنجم می گیریم، نت لا تولید می شود که با آن سیم آزاد پنجم را کوک می کنیم.

همین کار را روی سیم پنجم انجام دهید تا صدای نت ر را پیدا کنید، حال با استفاده از همین نت، سیم چهارم را کوک کنید.

مانند دو سیم بال (سیم 5 و 6) سیم سوم را کوک کنید.

مانند دو سیم بالا (سیم پنج و شش) سیم سوم، نت سل را کوک کنید.

برای پیدا کردن نت سی که با آن سیم دوّم را کوک می کنیم، این بار باید سیم سوم را در فرت چهارم بگیریم، نه در فرت پنجم.

صدای نت سیم اوّل، یعنی می را با گرفتن سیم دوّم در فرت پنجم پیدا می کنیم.

تست گیتار و 15 نکته مهم

اگر هنوز نوازنده کاملی نشدید خرید یک گیتار خوب می­ تواند کار نسبتاً دشواری باشد. در اینجا ما به نکاتی اشاره می کنیم که بسته به کیفیت گیتار و میزان قیمت، دارای ۱۰۰ یا ۱۰۰۰ متغیر است. اگر به یک فروشگاه مملو از گیتار وارد بشوید قطعاً برای انتخاب گیج خواهید شد. حدود ۱۰۰ نوع گیتار با تفاوت قیمت از 300 هزار تومان تا چند میلیون تومان خواهید دید. اگر مبتدی هستید تشخیص یک گیتار خوب از گیتاری با کیفیت متوسط و نامطلوب دشوار خواهد بود زیرا این تشخیص نیاز به گوشی آشنا با طنین‌های موسیقیایی دارد.

گوش شما ممکن است به دلیل نا آشنایی با موسیقی کلاسیک و حرفه‌ای و البته بی‌ اطلاعی و یا کم اطلاعی از اصول صدا و موسیقی نتواند ساز مناسب را تشخیص دهد.
در اینجا ما نکاتی را به شما می­ گوییم که در انتخاب گیتار خوب کمکتان می­ کند.

1.Timbre (کیفیت صدای هر سیم)
کیفیت صدای هر یک از سیم‌ها نکته‌ای است بدیهی. متخصصین تست صدای گیتار، بررسی تفکیک شده‌ی صدای هر سیم را از نظر بلندی، لطافت، طنین و غیره توصیه می‌کنند. این مهم البته نیاز به تجربه کافی و گوش‌هایی آشنا به اصوات استاندارد صدای گیتار دارد. در ادامه به توضیح مختصری درباره هر یک از روش‌هایی که می‌تواند صدای گیتار شما را تضمین کند پرداخته‌ایم.

2- Balance توازن صدا بین سه سیم بالا (Bass) و سه سیم پائین (Treble)

اول: به ترتیب از سیم شش تا یک را تست کنید. به طور مثال یک گام را از سیم ششم تا سیم یکم بنوازید.

دوم: اختلاف ولوم صدا را هنگامی که از سیم شش به سمت سیم یک می‌آید گوش کنید. در حالت دوم از فِرِتِ(Fret) یک تا فِرِتِ دوازده با یک وزن به سیم ها ضربه بزنید و دوباره اختلاف ولوم را خوب بشنوید، البته پائین آمدن صدای نت‌ها در این حالت به دلیل کم شدن فاصله سیم امری طبیعی است، اما میزان آن می‌تواند مهم باشد.

3.Separation (جداسازی یا تفکیک صدای نت‌ها)
شفافیت و وضوح صدای تک تکِ سیم‌ها در یک آکورد و ثابت ماندن محدوده فرکانسی هر نت در یک آکورد، به این معناست که؛ هنگام به صدا در آوردن یک آکورد چه مقدار صدای نتها در هم می‌پیچند و کدام سیم یا نت بَر نت‌های دیگر چیره می‌شود (کدام نت‌ها همچنان شفاف می‌مانند). شفافیتِ صدای هر کدام از نت‌ها، در اصل آنالیز خوب محدوده فرکانسی یک گیتار را نشان می‌دهد.

4.Sustain (پایداری یا ثبات یک نت)
از طریق دقت به “سوستین” نرخ پایین آمدن صدا یا بسته شدن صدا بعد از به صدا در آوردن یک سیم یا یک آکورد (ماندگاری صدا) تعیین و مشخص می‌شود. توجه داشته باشید، در این حالت نرخ پایین آمدن صدا باید به صورت تدریجی باشد.

5.Loudness (حجم یا اوج صدا)
حجم صدا یکی از نکاتِ بسیار مهم برای تنظیم و تست گیتار است، داشتن صدایی با حجم بالا بسیار اهمییت دارد، اما صدای پر حجم ، ولی بدون عمق، ضعف ساخت یک گیتار را نشان می‌دهد. منظور از عمق صدا توجه به این نکته است: به همان مقدار که پس از ضربه زدن به سیم‌ها صدای گیتار به بیرون کاسه صدا پرتاب می‌شود، صدا همچنین، باید داخل کاسه صدا نیز بپیچد و به خوبی آنالیز شده و در آن حل شود. توجه به این دو نکته، بدان معناست که گیتار شما صدایی با کیفیت از لحاظ محدوده فرکانسی دارد. درک این نکته مستلزم گوش موسیقیایی با تجربه است.

6.Intonation (زیر و بمی و لهجه صدا)
آشنایی با لهجه‌های موجود در گیتار، بستگی به شناخت شما از سبک‌های ساخت گیتار و حتی سبک‌های نوازندگی از لحاظ سنتی و مدرن دارد.

7- Harmonica (موزون بودن و هماهنگ بودن صدا)
موزون بودن و هماهنگ بودن صدا، خصوصاً در فِرِت‌های: پنج، هفت، دوازده و نوزده، یکی دیگر از روش‌های تستِ گیتار است. این کار را می‌توان با وارد کردن کمترین وزن صدا به تار‌ها انجام داد. در نتیجه گیتار شما دارای صدایی خوب، شفاف و ماندگار خواهد شد. توجه داشته باشید که این روش نیز نیاز به گوشی آشنا به اصوات استاندارد دارد.

8.Changing Tunes (تغییر کوک ­ها)
بهترین روش کوک و استاندارد کوک کردن گیتار به وسیله یک نت است. به طور مثال سیم یک را که نت «می» است با تیونر کوک کنید و دیگر سیم‌ها را به نسبت این سیم و نت «می»کوک کنید (بدون تیونر). در گیتار‌های بسیار خوب فرکانس صوتی یک نت در هر سیم بسیار واضح به گوش می‌رسد و سریع روی هم قرار می‌گیرند. البته در این روش نیز شما به گوش موسیقیاییِ قوی نیاز دارید. گیتار را در کوک‌های دیگربه خصوص سیم‌های باس نیز تست کنید.

9.Tuning (کوک کردن دقیق)
برای تنظیم دقیق‌تر این روش زیر را نیز به کار ببرید که هر شش سیم را با یک تیونر دقیق، از فرت آزاد تا حداقل یک اکتاو بررسی کنید. صدا‌ها باید دارای مشخصاتی باشد که در قسمت‌ روش های کوک کردن گیتار گفته شد.

10.Playing (نواختن)
حداقل دو یا سه قطعه متفاوت به صورت کامل و با حوصله بنوازید تا میزان صدا­ دهی و راحتی گیتار را حس کنید. هنگامی که چند ساز تست می‌کنید، یک قسمت از یک قطعه را نیز با هر کدام از گیتار‌ها بنوازید، این راه تفاوتِ راحتی و صدا دِهی را هنگام تست چند ساز، به شما نشان می‌دهد.

هنگام نواختن گیتار از طریق یک نوازنده دیگر (استاد، فروشنده یا دوستتان که گیتار می‌نوازد)، با دقت به صدای گیتار گوش کنید، تقریباً صدایی که هنگام نواختن به وسیله خودمان می‌شنویم، با هنگامی که از بیرون صدای آن را می‌شنویم فرق دارد. پس صدای سازی که تست می‌کنید را حتماً از بیرون نیز گوش کنید. گوش نکردن به گیتارهای مختلف مثل این است که هرگز سوار ماشین نشدید و قصد خرید ماشینی را دارید. گیتارها، صداها و احساسات مختلفی دارند و شما باید به تعداد زیادی از آن­ ها گوش کنید و ببیند که با کدام یک از آن‌‌ها احساس خوبی به شما دست می­دهد و با آن ارتباط برقرار می­ کنید.

در این مورد خجالتی نباشید. گیتاریست ­ها معمولاً اجتماعی هستند و تقریباً همیشه منتظر فرصت هستند که برای فردی (کسی یا نفری) بنوازند. اگر کسی هستید که گیتار بلد نیستید و کسی را هم ندارید که برای شما بنوازد، به شما پیشنهاد می ­کنیم که گیتار نخرید. باید زمان دیگری را برای خرید انتخاب کنید. زمانی که بتوانید شخصی را بیابید تا برای شما بنوازد یا با کسی برای خرید بروید که بتواند سازهای مختلف را بنوازد و شما بشنوید. بدین ترتیب می‌توانید سازی را انتخاب کنید که تأثیر خوبی روی شما می‌گذارد.

11.بهترین راه تست یک گیتار
بهترین راه تست یک گیتار، کمک و راهنمایی گرفتن از یک کارشناس حرفه‌ای و یا اساتید این ساز است.

12. تشخیص نوع و جنس چوب در تست گیتار
تشخیص چوب، ساختار درست ساز، کیفیت صدا دهی خوب و استاندارد، شناخت برند معتبر، تنها با شناخت و درصد آگاهی شما و حداقل، تجربه تست چندین ساز حرفه‌ای امکان دارد. به راحتی و بدون تست صحیح، سازی را انتخاب نکنید (پیشنهاد ما به شما، تست گیتار‌های استانداردِ اسپانیایی است).

13. شناخت اجزای گیتار در اختلاف قیمت های سازهای
اختلاف قیمت بین ساز‌ها را مد نظر بگیرید، نوع و گونه چوب مورد استفاده و با کیفیت، سازنده و برند گیتار (به خصوص سازندگان تراز اول دنیا) و حتی نوع ماشین کوک (جنس و شرکت سازنده) در بالا رفتن قیمت گیتار تأثیرِ بسیاری دارد.
دو گیتار با الگوی ساخت ثابت ولی با تغییر جنس چوب می‌توانند صدایی متفاوت داشته باشند، ناگفته نماند که این امر برای گیتار‌‌های سازندگان معتبر و شناخته شده در دنیا بیشتر صدق می‌کند.

14.تهیه ساز با کیفیت بالا
فقط سازهای با کیفیت بالا، دارای مشخصات فنی و کیفی گفته شده هستند.

15. کیفیت ساختار گیتار
توجه داشته باشید که برخی از سازها تنها تعدادی از مشخصات بیان شده را دارند. بدیهی است که قیمت هر یک، با توجه به این کیفیت‌های فنی و ساختاری تعیین می‌شود.

قدم هفتم در آموزش موسیقی

انتخاب ساز مناسب

یکی از عوامل بسیار مهم انتخاب ساز مناسب است که متأسفانه سازهای نامرغوب و غیر استاندارد با هزینه های پایین و حتی بالایی در ایران وجود دارد و بسیار خرید و فروش می شوند (آگاهی از مسایل قدم اوّل و انتخاب استاد بسیار در این مورد تأثیر گذار است). یک ساز مناسب و استاندارد باعث پیشرفت شما شود و یک ساز مناسب باعث در جا زدن و حتّی پسرفت شما و چه بسا که بسیاری از مواقع باعث ضررهای فیزیکی به بدن شما می شود.

یک ساز در مساعدترین حالت ظاهری خود نیز دارای دنیای پیچیده و بزرگی است که یک کارشناس یا استاد خوب موسیقی آن آگاه است و انتخاب آن یک امر کاملاً کارشناسانه است. یک فرد آگاه استاندارد یا یک استاد کارشناس می تواند ساز مناسب شمار را انتخاب معرفی کند نه یک دوست که اطلاعاتی کم یا خیلی مواقع ناصحیحی درمورد یک ساز دارد (یا شخصی که هنوز هنرجوی موسیقی است و کارشناس انتخاب یک ساز نیست) اگر به موارد گفته شده درمورد قدم اول و انتخاب استاد دقت کرده باشید مطمئناً ساز خودنیز دچار مشکل نخواهید شد. چون هم اطلاعات بیشتر دارید و هم استاد خوب و با اعتماد را نیز انتخاب کرده اید. پس اگر درمورد انتخاب سازتان با استاد یا کارشناس مجرب خوب مشورت کنید ضرر نخواهید کرد.

قدم ششم در آموزش موسیقی

اعتبار

شما برای چیزی که بدست می آورید پول پرداخت می کنید. بدانید که معلّم خیلی ارزان نه تنها امکان دارد تجریه و اعتبار کمتری داشته باشد. بلکه ممکن است اصول اخلاقی بحث قبلی را دارا باشد و اعضای انجمن معلّمان موسیقی را هم زیر سؤال ببرند، روی خودتان و شادی هایتان سرمایه گزاری کنید. این به این منظور نیست که معلّمان با هزینه بالاتر بهتر هستند. برخی از آکادمی های موسیقیِ خصوصی هزینه ها را بالاتر از نرخ معمول ببرند، فقط به این دلیل که به دانش آموزان یک مدرک بدهند.

بسیاری از مدرسانی که در این آکادمی ها تدریس می کنند کمتر از ۵۰ درصد یا نهایت ۵۰ درصد از شهریه را دریافت می کنند. شما می توانید شبیه همان معلّم خارج از آکادمی یا با یک معلّم با همان ویژگی ها با نصف قیمت آموزش ببینید. پس در انتخاب آموزشگاه یا آکادمی موسیقی خود دقّت کنید. البتّه، آکادمی های موسیقی معتبر و با اخلاق زیادی در سراسر جهان وجود دارد که خدمات خوبی به هنرجویان و مربّیان می دهد. فقط تکالیف خود را انجام دهید در قدم اوّل عوامل دیگر را مطالعه کنید.
زمانی را صرف پیدا کردن معلّم نامناسب بگذارید، و از حس ششمتان کمک بگیرید و یک زمان عالی را برای خودتان رقم بزنید.

قدم پنجم آموزش موسیقی

از خودتان این سؤال ها را بپرسید!

• آیا این همان کسی است که من، هم در موسیقی و هم در زندگی تحسین می کنم؟
• آیا می توانم با او راحت صحبت کنم و بدون این که بترسم نظر بدهم؟
• آیا او در من انگیزه ایجاد می کند؟
• چه ویژگی هایی برای من مهم هستند و آیا معلّم آن ها را دارد (برای مثال شوخ طبعی، انرژی مثبت، سخت گیری و …)؟
• آیا با شیوه و سرعتی که با من هماهنگ است پیش می رود؟
• آیا درسی را که تدریس می کند فهمیده است؟! یا فقط تطبیق می دهد، چگونه یاد بگیرم؟
• آیا مشتاق و علاقه مند درباره تدریس جلسات است؟

قدم چهارم در آموزش موسیقی

سبک

مطمئن شوید که معلّم سبک موسیقی که شما می خواهید را تعلیم می دهد. بسیاری از موسیقیدانان یک سبک را انتخاب می کنند و با فرم (چند سبکی) راحت نیستند. البتّه، استثناهایی وجود دارد، به طور مثال دو سبک را کار می کند. فقط به ترجیح شما بستگی دارد.

سه سبک پر طرفدار در ایران

برای نوازندگی گیتار سبک های مختلف وجود دارد اما سه سبک پرطرفدار در ایران عبارتند از: “کلاسیک، پاپ و فلامنکو”. سبک های نوازندگی گیتار از دیدگاه های مختلف به بخش های مختلفی دسته بندی می شود. سبک های دیگری هم هست که در بخش سبک های موسیقی به طور مختصر آن اشاره کرده ایم. در آینده در مورد هر کدام بیشتر توضیح خواهیم داد.

به طور کلی انواع سبک های موسیقی را بر اساس دوره های مختلف تاریخ تقسیم بندی کرده اند. دلیل این امر آن است که در هر دوره ای، شرایط سیاسی، مذهبی، اقتصادی و اعتقادی تأثیر مستقیمی بر هنرهای مختلف از مله موسیقی دارد.

قدم سوم آموزش موسیقی

توصیه ها، مجوز ها و انرژی

توصیه ها
از دوستان و آشنایان و موسیقیدانی که قبول دارید درمورد معلّم موسیقی نظراتشان را بپرسید و اگر دانشگاه ها و دانشکده های شهرتان واحد موسیقی دارند از منشی وابسته به بخش یا ریاست بخش ساز سؤال بپرسید.

مجوزها
همه موسیقیدانانی که نوازندگان با تجربه هستند و مدرک موسیقی دارند، معلّمان خوبی نیستند. امّا به احتمال زیاد به دلیل حضور داشتن در کلاس های آموزشی و همکاری با دیگر نوازندگان، طیف وسیعی از تجربیات را دارند. البته که بسیار مواردی وجود دارد که اساتید بسیار خوب یک ساز یا آواز مدارک تحصیلی مرتبط با کاری که انجام می دهند را ندارند. ولیکن سطح توانایی آن ها در تدریس همه چیز را ثابت خواهد کرد.

انرژی
به حس ششم خودتان اعتماد کنید، این را می شنوی! بهترین معّلم برای شما کسی است که خودش برخورد باشد. بسیاری از معلّمان با مدرک و دانشگاه مشابه، و با عملکرد و سابقه تدریس مشابه، روش های مختلفی برای تدریس خواهند داشت. بهتر است قبل از این که قراری برای تدریس بگذارید با او دیدار کنید تا متوجّه شوید آیا با خود او ارتباط برقرار می کنید؟ اگر امکانش نبود، حداقل با او تلفنی صحبت کنید.

قدم دوم آموزش موسیـقی

انتخاب استاد

یکی از مهم ترین مسایل، انتخاب استاد مناسب و مجرب است؛ به خودتان به عنوان یک سرمایه گذار نگاه کنید. از آنجا که شما می توانید زمان و پول زیادی برای علاقه به موسیقی بگذارید، به یک معلّمی که شما را حمایت کند و لذت زمان و پولی که صرف می کنید را به حداکثر برساند نیاز دارید. انسان ها سلیقه و نیازهای متفاوتی دارند، پس منطقی به نظر می رسد که یک معلّم از تمام جهات و دید هنرجو کامل نباشد. برخی از معلّمان تمایلی به انتقاد کردن هنرجو ندارند اما بعضی از آن ها بسیار انتقاد می کنند. ولیکن بیشتر معلّمان بین این دو حالت برخورد می کنند.

مهم ترین عوامل انتخاب در رزومه کاری یک استاد که شامل موارد زیر می باشد:

• آلبوم موسیقی
• کتاب (ترجمه، تألیف و گردآوری)
• تعداد کنسرت های یک استاد
• مدرک تحصیلی
• تجربه تدریس ایشان
• اگر می توانید (در صورت امکان) آلبوم هایی که او ارائه داده است را تهیّه و گوش کنید.
• اگر کنسرتی در پیش دارد، بروید و با وی بیشتر آشنا شوید.
• حتی از اساتید دیگر پرس وجو کنید.
• در کل چشمتان را بیشتر به دنیایی که قرار است پا به عرصه آن بگذارید باز کنید. کارهای زیادی را در حیطه انتخابی خود ببینید.
• قبل از انتخاب استاد و در مرحله انتخاب سازی که مد نظر دارید و بین انتخاب آن ها شک دارید، آهنگ های تکنوازی مربوط به هر ساز را بیشتر دانلود کنید و یا آلبوم های موجود در بازار را تهیّه کنید و گوش کنید. حتّی درمورد انواع آن ساز تحقیق کنید و یا در مورد سبک های موسیقی و ساز انتخابی بیشتر تحقیق کنید.
• اگر آگاهی شما نسبت به موسیقی سبک ها و سازها (حداقل مدنظرتان) بیشتر باشد مطمئناً در انتخاب استادتان نیز آگاهانه تر برخورد خواهید کرد.
• متأسفانه امروزه کلاهبرداران موسیقی نیز زیاد شده اند و از ناآگاهی مردم در زمینه موسیقی سوء استفاده مالی و معنوی می کنند. آگاهی نسبی شما با مسائل گفته شده، شما را تا حدودی از این اشخاص مصون خواهد داشت.
• یک یا دو هفته تحقیق در مورد مسایل گفته شده وقت زیادی برای انتخاب صحیح یک مسیر جدید نخواهد بود و می تواند شما را در مسیر درستی قرار دهد. چه بسا اشخاصی که با انتخاب ساز و آواز و یا نااستادها، مسیر چند ساله ای را اشتباه می روند و هزینه های مالی، معنوی و جسمی فراوانی را خرج می کنند.

نگهداری از سیم های گیتار

• اگر پس از هر بار استفاده از گیتار سیم ها را با پارچه تمیز کنیم، در حقیقت از پایین آمدن کیفیت سیم ها به علت تعرق انگشتانمان جلوگیری کرده ایم.
• یکی دیگر از راه های تمیز کردن سیم این گونه است که هرگاه سیم ها شفافیت صدای خود را (به خصوص سیم های باس) از دست دادند، سیم ها را باز کرده و با دستمال نم دار دوباره با دستمال خشک تمیز کنیم و آن ها را سر ته ببندیم. یا اگر زمان زیادی از استفاده آن ها گذشته است یا به دلیل تعرق دستمان صدای سیم های باس کِدِر شده اند، تک تک سیم های باس را باز کنید و با آب سرد و مایع ظرف شویی بشویید و با سشوار خشک کنید و هنگامی که از خشک شدن سیم ها مطمئن شدید دوباره ببندید.
• در هنگام تعویض سیم ها به این نکته توجه داشته باشید که یکی یکی سیم ها را عوض کنید تا از کاهش تنش در صفحه روی فرت برد گیتار به مدت طولانی جلوگیری شود. ترجیحاً اول سیم 4 و به ترتیب 5 و 6 را تعویض کنید.
• یا درهنگام تعویض کامل هر 6 سیم به این روش سیم ها را تعویض کنید:
• سیم 4
• سیم 3
• سیم 5
• سیم 2
• سیم 6
• سیم
• 1